Patrizza Bonardi przedstawia „GAZA TRAUMA – śpiewy w słońcu?”, projekt, który zrodził się z potrzeby zgłębienia zbiorowej traumy poprzez materię, gest i relację. Wystawa, której kuratorką jest Mariateresa Zagone, stanowi przestrzeń do wsłuchania się i refleksji nad raną, pamięcią oraz możliwością uzdrowienia. Inspiracją dla tego projektu jest zbiór palestyńskich wierszy „Enemy of the Sun. Poetry of Palestinian Resistance”, opublikowany w 1970 roku, oraz refleksja nad pojęciem sumud: zdolnością do zachowania niezłomności, godności i obecności nawet w najtrudniejszych warunkach.
Tytuł nawiązuje do słońca jako symbolu wolności i oporu, podczas gdy pieśni stają się metaforą tych wspólnych gestów, które potrafią stworzyć przestrzeń dla obecności, relacji i troski w samym sercu rany. Pieśni w słońcu nawiązują ponadto do działań, które Bonardi realizował na przestrzeni czasu wraz z ludźmi, na placach i w miejscach poświęconych sztuce, gdzie indywidualny gest przekształca się w doświadczenie zbiorowe.
Instalacja i badania artystki
W centrum projektu znajduje się duża instalacja stworzona specjalnie dla tego miejsca, składająca się z zawieszonych opatrunków. Delikatne, a jednocześnie wytrzymałe gazy artystka przekształca w splot wspomnień, ciał i relacji. Bandaż, element powracający w twórczości Bonardiego od 2008 roku, wykracza poza swoją wyłącznie leczniczą funkcję, stając się świadectwem wrażliwości, potrzeby wysłuchania oraz możliwości ponownego zjednoczenia.
Refleksja nad raną i leczeniem przeplata się z poszukiwaniami, które artystka rozwijała zwłaszcza od początku 2024 roku poprzez projekty i działania poświęcone Gazie. W ramach tej drogi artystycznej mieści się również performans zrealizowany przez Bonardiego w ramach wystawy „GAZA NO WORDS” w Palazzo Mora w Wenecji – doświadczenie, w którym ciało, gest i obecność stają się narzędziami do zgłębiania tego, czego słowa nie są w stanie ogarnąć.
Elementy symboliczne projektu
Obok instalacji znajduje się sześćdziesiąt kluczy poświęconych palestyńskim kobietom z obozów dla uchodźców, które wykonały gobeliny wystawione w Palazzo Mora w Wenecji w ramach wydarzenia towarzyszącego Biennale. Klucze tworzą symboliczne archiwum rąk, historii i więzi, nawiązując do prawa do powrotu oraz przekazywania pamięci z pokolenia na pokolenie.
W tej pracy artysta nie zamierza przedstawiać traumy ani przekształcać jej w obraz. Tworzy raczej przestrzeń, w której można ją rozpoznać i przez nią przejść, zapraszając zwiedzającego do zatrzymania się przed kruchością, nie zamieniając jej jednak w spektakl. Powstaje w ten sposób miejsce, w którym można zastanowić się nad możliwością wspólnego działania w obliczu ran teraźniejszości oraz nad rolą, jaką sztuka może odegrać w konfrontacji z tym, czego jeszcze nie da się poskładać na nowo.
Inicjatywa ta jest realizowana we współpracy ze stowarzyszeniem Artists.Sociologists oraz przy wsparciu organizacji Global Sumud Flottilla – Equipaggio di Terra Bergamo, Docenti per Gaza, ARCI Bergamo, Le Veglie Contro le Morti in Mare, Donne in Nero i Vero Verde.
