Na tym historycznym zdjęciu widać ulicę Via delle Tre Armi oraz południowo-zachodnią stronę murów weneckich pokrytych śniegiem, z platformą i kurtyną Santa Grata na pierwszym planie oraz bastionem San Giacomo w tle. Wśród zabytkowych budynków, niemal w samym centrum, wyróżnia się sylwetka Liceum Klasycznego im . Paolo Sarpi z neoklasycystycznym frontonem.
Jest to zdjęcie z połowy lat dziewięćdziesiątych, a więc dość niedawne, jednak jedynymi rzeczywistymi śladami upływu czasu w porównaniu ze zdjęciami z początku wieku lub z XIX wieku są utwardzona droga oraz gęstość zabudowy, która powstała w zielonym „pasie” od zawsze otaczającym fortyfikacje.
Czy to miejsce zmieniło się w ciągu ostatnich trzydziestu lat?
Bergamo nie byłoby tym samym miastem bez swoich murów: imponującego arcydzieła inżynierii budowlanej, które pod koniec XVI wieku głęboko zmieniło jego wygląd urbanistyczny, nadając mu niepowtarzalny charakter, który do dziś zadziwia i fascynuje. Nie do zdobycia kurtyna z kamieni, ziemi i skał chroniła stare miasto przez cztery stulecia, nigdy nie będąc przedmiotem ataku, a mieszkańcy Bergamo nieustannie dbali o nią, aby zachować jej funkcjonalność i piękno.
W ostatniej dekadzie konserwacja została na nowo zdefiniowana i uregulowana zgodnie z precyzyjnym planem, tak aby działania konserwatorskie nie ograniczały się wyłącznie do obszarów wymagających pilnej interwencji, ale obejmowały w sposób całościowy cały kompleks fortyfikacji.
Projekt ten jest ściśle powiązany z wpisaniem murów weneckich na listę światowego dziedzictwa UNESCO w ramach seryjnego i transnarodowego obiektu „Weneckie fortyfikacje obronne z XVI i XVII wieku: Stato da Terra – Stato da Mar Occidentale”.
Patrząc na zdjęcie z 1994 roku, nie sposób nie pomyśleć, że idea spójnej i zaplanowanej konserwacji już wtedy zaczynała się kształtować, biorąc pod uwagę, że mury, przynajmniej w rejonie via delle Tre Armi, wydają się być w dobrym stanie.
