Pętla wzdłuż grzbietu Orobie powyżej płaskowyżu Clusone aż do przełęczy Presolana.
Trekking della Presolana (TDP) narodził się z pomysłu “Commissione Sentieri” (Komisji Ścieżek) CAI w Clusone i stał się rzeczywistością dzięki cennej pracy wolontariuszy, którzy z pasją i poświęceniem zadbali o układ ścieżek w 2024 roku.
Trasa wije się przez spektakularne widoki i ciągle zmieniające się otoczenie, z Presolaną jako stałym tłem. Proponowane są dwa warianty: trasa ziel ona, składająca się z 5 etapów, przeznaczona dla tych, którzy lubią powoli zanurzać się w przyrodzie; trasa czerwona, składająca się z 3 etapów, przeznaczona dla tych, którzy szukają bardziej technicznych i wymagających odcinków. Trasę TDP najlepiej pokonywać w kierunku przeciwnym do ruchu wskazówek zegara, ale można ją również pokonać w przeciwnym kierunku.
Dla bardziej doświadczonych dostępne są dodatkowe trasy, takie jak alpejskie obejście Presolany i Traversata del Formico, odpowiednie dla wszystkich, ale z szerokim zakresem tras.
Tutaj oferujemy ci Zieloną Ścieżkę. Gotowi? W marszu!
Podróż rozpoczyna się w mieście Clusone, w dolinie Seriana. Punktem wyjścia jest duży parking przy Via Brescia, gdzie można zostawić samochód na dni potrzebne do ukończenia wędrówki.
Pozostawiając za sobą historyczne centrum, trasa wije się przez pola uprawne i otwarte łąki, podążając wiejską drogą do Rovetta. Historyczny most nad Valleggia, z wypolerowanymi przez czas kamieniami, wyznacza przejście do Songavazzo.
Z Songavazzo trasa zaczyna wspinać się w kierunku płaskowyżu Falecchio, krainy starożytnych legend i widoków na Presolanę, “Królową Orobie”. Podjazd zanurzony jest w gęstym bukowym lesie, gdzie zapach żywicy i mchu towarzyszy każdemu oddechowi. Po minięciu Chiesetta degli Alpini di Songavazzo ścieżka rozszerza się w polną drogę, oświetloną słońcem przebijającym się przez gałęzie.
Jest to jeden z najbardziej sugestywnych odcinków: wielowiekowe buki majestatycznie wznoszą się po bokach ścieżki, tworząc naturalny korytarz, który wydaje się towarzyszyć podróżnym w drodze do celu.
Kontynuując wzdłuż grzbietu Camasone, krajobraz otwiera się na spektakl łąk i pastwisk. Tutaj oddech staje się głębszy, a powietrze lżejsze. Po kilkuset metrach rozwidlenie wyznacza wejście na ścieżkę 553A, która rozpoczyna łagodne zejście w kierunku Bossico.
Po drodze źródło Cremonella oferuje chwilę orzeźwienia: świeża, krystalicznie czysta woda tryskająca ze skał jest darem góry, małą przyjemnością, którą można się delektować przed kontynuowaniem wędrówki.
Ostatnia część spaceru to łagodne zejście przez łąki i gospodarstwa, gdzie zapach świeżo skoszonej trawy i odległy dźwięk krowich dzwonków tworzą autentyczną i przyjazną atmosferę. Chiesetta dei Caduti, z punktem gastronomicznym, jest idealnym punktem widokowym, z którego można zrobić sobie przerwę i podziwiać widoki.
A oto Bossico, wioska z widokiem na jezioro Iseo jak naturalny balkon. Tutaj czas wydaje się zwalniać: widok rozciąga się od szczytów Alp do łagodnych wzgórz, które zsuwają się w kierunku jeziora. Wąskie uliczki wioski zachęcają do relaksującego spaceru, a gościnność jej mieszkańców oferuje ciepłe powitanie dla wędrowców.
Bossico wita podróżnych spokojną atmosferą i zapierającymi dech w piersiach widokami. Tutaj podróż trwa… a góra ma o wiele więcej do opowiedzenia.
Opuszczając wioskę Bossico, z jej malowniczymi wąskimi uliczkami i typowym górskim powitaniem, ścieżka rozpoczyna wspinaczkę na dużą wysokość. Jezioro Iseo powoli cofa się, ale nadal towarzyszy ścieżce z nagłymi przebłyskami między drzewami, dając niemal surrealistyczny efekt: intensywny błękit wody kontrastujący z jasną zielenią łąk i lasów.
Pierwsza część ścieżki wije się wzdłuż otwartych pastwisk i lasów bukowych, gdzie cisza gór jest przerywana jedynie szelestem wiatru i dźwiękiem dzwonków krów pasących się stad. Już sama trasa daje poczucie absolutnej wolności, a zapach mokrej trawy i żywicy towarzyszy każdemu oddechowi.
Po pierwszych, łagodniejszych odcinkach szlak zaczyna wspinać się między wychodniami skalnymi i alpejskimi łąkami, oferując coraz bardziej otwarte widoki. Tutaj ścieżka 554A staje się bardziej stroma i wspina się na grzbiet Monte Colombina. Każdy krok jest odkryciem: po prawej stronie rozciąga się widok na szczyty Orobie Bergamasche, a za nami jezioro Iseo mieni się w słońcu, oferując nam spektakl, który pozostawia nas bez słowa.
Tutaj oddech staje się głębszy, powietrze lżejsze, a uczucie przebywania w wyjątkowym miejscu staje się bardziej intensywne.
Kontynuując wzdłuż grzbietu na przeciwległym zboczu, docieramy do ścieżki CAI 555, która skręcając w prawo prowadzi nas do Forcellino di Ramello. Następnie, ścieżką CAI nr 551A i zanurzeni w gęstym lesie jodłowym, docieramy do Malga Ramello i stromym łąkowym podejściem do schroniska Magnolini na wysokości 1610 metrów nad poziomem morza w miejscowości Pian della Palù, celu tego drugiego odcinka trasy. Ze schroniska roztacza się wspaniały widok na południowe zbocze Presolany.
Dla tych, którzy zdecydują się spędzić noc w schronisku, doświadczenie wzbogaci magiczny moment: zachód słońca, który barwi góry w odcieniach złota i czerwieni, przekształcając krajobraz w żywy obraz.
Schronisko Magnolini jest punktem zwrotnym przygody: stąd góra odsłania się w całej swojej okazałości, zapraszając nas do kontynuowania w kierunku nowych cudów. Podróż trwa… a Presolana wciąż ma wiele do opowiedzenia.
Powietrze jest chłodne i rześkie, gdy pierwsze promienie słońca pieszczą schronisko Magnolini, oświetlając odległe szczyty i sprawiając, że rosa lśni na alpejskich łąkach. Po regenerującym śniadaniu wznawiamy wędrówkę, zabierając wędrowców coraz wyżej, coraz bliżej duszy gór Orobie.
Opuszczając schronisko, kontynuujemy wędrówkę polną drogą i przeważnie płaskimi odcinkami ścieżki w kierunku Baita Termen. Przecinamy poziomo łąki i pastwiska schroniska Pora i wspinamy się ścieżką prowadzącą na szczyt Pora.
Docierając do szerokiego grzbietu góry, opuszczamy ścieżkę dla wózków, która biegnie w prawo w kierunku Cima Pora, aby kontynuować w lewo, w dół. Ścieżka wkracza między trawiaste przestrzenie i panoramiczne grzbiety, oferując niesamowite widoki na okoliczne góry, podczas gdy niepowtarzalny profil królowej Orobie, Presolany, zaczyna dominować na horyzoncie.
Ścieżka podąża za odcinkiem powietrznym. Grzbiet, którym schodzimy, wychodzi na góry Val di Scalve, z grupą Pizzo Camino na pierwszym planie. Czeka na nas Sentiero del Bosco Incantato (Ścieżka Zaczarowanego Lasu ), która pośród legend i tradycji Val di Scalve towarzyszy nam w drodze do zasłużonego odpoczynku.
Po minięciu Colle Vareno ścieżka biegnie wzdłuż grzbietu Monte L antana, a następnie schodzi po przeciwległym zboczu do skrzyżowania ścieżek w pobliżu miejscowości Marinona, wyposażonej w stoły na piknik. Kontynuując, wspinamy się w kierunku północnym w kierunku Malga Lantana, a wkrótce potem docieramy do Monte Scanapà, gdzie wysiłek zostaje wynagrodzony poczuciem absolutnej wolności. Każdy krok jest dialogiem z górą, każdy oddech hołdem dla Presolany, którą majestatycznie mamy przed oczami.
W tym miejscu warto wspiąć się jeszcze kilka metrów, aby dotrzeć na szczyt Scanapà, gdzie znajduje się wysoki krzyż, a przede wszystkim podziwiać całą dolinę: na pierwszym planie wioski Bratto i Dorga, następnie Castione della Presolana, płaskowyż Clusone i aż do Monte Alben.
Po ostatnim zjeździe szlak dociera do przełęczy Presolana, jednego z najbardziej charakterystycznych miejsc na całej trasie. Przez to miejsce przechodziły pokolenia wędrowców, kupców i alpinistów, każdy z własnym marzeniem i historią. Presolana, ze swoimi szarymi i białymi wapiennymi ścianami skalnymi, jest królestwem wspinaczy, którzy próbują swoich sił na legendarnych trasach.
Usiąść na skale i dać się otoczyć panoramie, to zrozumieć wielkość tych ziem. Widok otwiera się na nieskończony horyzont: na południu doliny rozciągają się łagodnie, na północy poszarpane szczyty wznoszą się jak strażnicy nieba.
Dla tych, którzy chcą kontynuować wędrówkę do schroniska Carlo Medici w Cassinelli, przygotowano poczęstunek i miejsce spotkań z innymi wędrowcami. Przy ciepłym posiłku i lampce wina można podzielić się opowieściami z podróży i zaplanować kolejną przygodę.
Mając za sobą przełęcz Presolana, kontynuujemy podróż w kierunku Rifugio Olmo. Droga jest jeszcze długa, ale każdy krok przybliża nas do autentycznego serca Orobie.
Pozostawiając za sobą przełęcz Presolana, ścieżka przecina gęsty las sosnowy po południowej stronie Presolany, miejsce, które wygląda jak coś z bajki. Ścieżka prowadząca z przełęczy do C. Medici ai Cassinelli, jest bardzo popularna i ze względu na swoje piękno i prostotę jest szlakiem odpowiednim dla każdego.
Opuszczając las sosnowy, szlak napotyka duże otwarte przestrzenie, które wychodzą na dolinę i oferują spektakularne widoki na południowe wały Presolany; w pobliżu znajduje się schronisko Carlo Medici ai Cassinelli. Przystanek jest koniecznością: to idealny czas, aby zwolnić tempo, wziąć głęboki oddech i dać się otulić czystemu pięknu natury. Tutaj wiatr niesie ze sobą zapach kamieni rozgrzanych słońcem i ziół, które rosną dziko wzdłuż drogi.
Po opuszczeniu Rifugio Carlo Medici krajobraz staje się bardziej dziki i sugestywny. Ścieżka wspina się wzdłuż Sentiero delle capre (Koziej Ścieżki), która po zdobyciu wysokości przecina łąki usiane rododendronami i goryczkami na południowym zboczu Corzene.
Po dotarciu do Colle Presolana, ostatni odcinek ścieżki przecina piargi Presolana di Castione.
W najwyższym punkcie ścieżki stoi drewniana figura Chrystusa z Ghiaioni. Przed nami już tylko ostatni zjazd, by dotrzeć do łąki, na której znajduje się schronisko Rino Olmo.
Rifugio Olmo, położone na wysokości 1819 metrów, jest idealnym schronieniem po całodziennej wędrówce. Jego strategiczne położenie sprawia, że jest to osłonięty zakątek spokoju w Prealpach Orobijskich, a jego rodzinna atmosfera wita wędrowców i alpinistów w uścisku ciepła i tradycji.
Tutaj podróż znajduje zasłużoną przerwę: zapach gorącego dania unoszący się z kuchni, dźwięk wiatru pieszczącego kamienne ściany i zachód słońca barwiący szczyty złotymi odcieniami są idealną nagrodą za wysiłek wędrówki.
Ten etap to wciągające doświadczenie, które pozwala doświadczyć góry w jej najbardziej autentycznej formie: wśród zacienionych lasów i bezkresnych panoram, każdy krok przybliża Cię do istoty Presolany.
Rifugio Olmo to nie tylko cel podróży, ale miejsce, w którym emocje opadają, a serce wypełnia się zachwytem. Tutaj, w kamiennych murach i pod rozgwieżdżonym niebem, podróż znajduje swój najgłębszy wymiar.
Po wielu dniach spędzonych w dziczy i wyjątkowej atmosferze Presolany, podróż dobiega końca. Pozostawiając za sobą Rifugio Olmo, wędrowiec przygotowuje się do powrotu w kierunku Clusone, ale nie przed przejściem przez jedne z najbardziej sugestywnych widoków całej wędrówki.
Ścieżka zaczyna się lekko w dół wzdłuż CAI 327, podążając za zakrętami góry aż do Passo Olone, naturalnego skrzyżowania, z którego otwierają się niesamowite widoki na doliny poniżej. Krajobraz jest nadal zdominowany przez skaliste grzbiety i wysoko położone pastwiska, ale stopniowo roślinność gęstnieje, zwiastując powrót na niższe wysokości
Po minięciu Passo Olone, ścieżka prowadzi dalej przez alpejskie łąki i lasy modrzewiowe, aż do Malga Campo, jednego z najczęściej fotografowanych punktów całej wędrówki. Stąd widok na Presolanę jest po prostu niezwykły: jej majestatyczna sylwetka na tle nieba, niemal jak ostatnie pożegnanie podróżników opuszczających duże wysokości.
Zejście kontynuowane jest łagodnie, oferując pocztówkową scenerię: stare drzewa, małe strumienie wijące się przez łąki i dźwięk wiatru pieszczącego grzbiety. Ta część trasy zachęca do refleksji, pozwalając delektować się każdą chwilą przed powrotem do cywilizacji.
Po długim zjeździe drogą gruntową docieramy do zakrętu, który wyznacza ważne skrzyżowanie: tutaj wybieramy ścieżkę CAI 317A, która prowadzi do Località Bigliardo, na terytorium Castione della Presolana.
W tym momencie trasa zamienia się w podróż przez historię, podążając starożytnymi ścieżkami, którymi od wieków podróżowali kupcy, pasterze i podróżnicy. Ścieżka biegnie dalej pod grzbietami Monte Campo, Monte Valsacco i Monte Parè, oferując coraz szersze widoki na dolinę.
Po przekroczeniu Località Blum docieramy do Chiesetta degli Alpini di Rovetta, miejsca bogatego w pamięć i tradycję, z którego roztacza się piękna panorama doliny i gór przemierzanych w poprzednich dniach.
Ostatni etap Zielonego Szlaku to coś więcej niż powrót: to celebracja doświadczenia, chwila na odciśnięcie w pamięci panoram, wrażeń, zmęczenia i podbojów każdego dnia.
Ci, którzy przeszli te szlaki, nigdy tak naprawdę nie wrócą tacy sami: góry pozostawiają głęboki ślad, nierozerwalną więź z naturą, historią i wolnością, jaką może zaoferować tylko trekking.
Wędrówka Presolaną dobiega końca, ale pragnienie odkrywania nigdy się nie kończy.
