THESAURUS. ARCHIWA PAMIĘCI I PRZYSZŁOŚCI powstał w ramach obchodów trzydziestej rocznicy zakończenia wojny w Bośni, oblężenia Sarajewa i ludobójstwa w Srebrenicy. Poprzez języki sztuki projekt Thesaurus porusza tematy pamięci, granicy, tożsamości oraz spotkania z drugim człowiekiem i naturą, zastanawiając się nad alchemiczną przemianą bólu w odrodzenie.
Jednocześnie inicjatywa ta zwraca uwagę na kwestie o aktualnym znaczeniu i skłania do nowych przemyśleń: w momencie historycznym naznaczonym niedawnymi napięciami geopolitycznymi, konfliktami i ludobójstwami projekt ten stawia pytanie, w jaki sposób można stać się aktywnymi budowniczymi pokoju i przyszłości. Porównanie rzeczywistości bośniackiej i włoskiej rodzi pytania dotyczące roli pamięci, wartości świadectwa oraz sensu sztuki, podkreślając potrzebę postrzegania systemów kulturowych jako dynamicznych sieci współewolucji. Projekt składa się z różnych wydarzeń: wystaw, filmów, warsztatów i dyskusji, mających na celu ponowne przemyślenie kwestii pamięci, granic i tożsamości wraz z artystami z Włoch i Bośni, uczniami szkół średnich oraz mieszkańcami. Projekt „Thesaurus”, wymyślony przez Simonę Barzaghi, promowany i wspierany przez Gminę Bergamo oraz koordynowany przez The Blank Contemporary Art, zostanie zainaugurowany 15 listopada, w ostatnim dniu ArtDate – festiwalu sztuki współczesnej w Bergamo organizowanego przez The Blank, który odbywa się już po raz szesnasty. Wystawa „Thesaurus. Archiwa pamięci i przyszłości” zostanie otwarta w czwartek 19 listopada w Sala dell’Orologio w Bergamo, a weźmie w niej udział wielu artystów:
Simona Barzaghi, która prezentuje prace „Waterline” i „Below the Line”, powstałe w wyniku performansu wzdłuż rzeki Driny, stanowiącej granicę polityczną między Bośnią a Serbią; „Zastawe” – tkaninę o długości 36 metrów, złożoną z flag odtworzonych wspólnie z mieszkańcami obszarów przygranicznych między Bośnią, Republiką Serbską a Serbią; Claudio Cristini, fotograf, który w pracy „Where we stand”, poświęconej postaci Irvina Mujčića oraz naturze, bada, jak można zamieszkiwać świat; Smirna Kulenović, urodzona w oblężonym Sarajewie, która prezentuje dwa filmy wideo: „Our family garden”, przedstawiający 1 000 nagietków posadzonych przez 100 kobiet w dawnych okopach wojennych na wzgórzu Zlatište w Sarajewie, oraz „Down to the earth”, będący refleksją nad dziedzictwem przyrodniczym i kulturowym rdzennych społeczności Bałkanów. Jako uzupełnienie wystawy w wybrane dni zostaną zaprezentowane dwa filmy dokumentalne: „Chłopiec z Driny” Zijada Ibrahimovicia, opowiadający o powrocie głównego bohatera, Irvina Mujčicia, do Srebrenicy po dwudziestu latach, oraz „Dzienniki mojego ojca” Ado Hasanovicia, oparte na amatorskich nagraniach zrealizowanych przez jego ojca podczas oblężenia w 1993 roku. Zaplanowano rozmowę z antropologiem Marco Aime i pisarką Elvirą Mujčić, którzy będą rozmawiać na temat „Życie na granicach”, oraz drugą rozmowę „Gdzie trzeba być”, w której wezmą udział Gigi Riva (korespondent wojenny, pisarz, reżyser) Simona Barzaghi, Andrea Valesini (dziennikarz) oraz Maurizio Carrara (Cesvi), podczas której zamierza się złożyć hołd bergamskim organizacjom, które zajmowały się dokumentowaniem konfliktu i dostarczaniem pomocy humanitarnej zarówno wówczas, jak i obecnie.
Program Program dzieli się na spotkania z szeroką publicznością oraz projekty przeznaczone wyłącznie dla uczniów.
Dla
publiczności · niedziela, 15 listopada, godz. 15.00, Sala dell’Orologio, piazza della Libertà 7: prezentacja wydarzenia i projektu podczas ostatniego dnia festiwalu ArtDate, projekcja filmu „Chłopiec z Driny” w reżyserii Zijada Ibrahimovića oraz występ z udziałem Irvina Mujčića i zaangażowanych uczniów.
· czwartek, 19 listopada, godz. XXX, Sala dell’Orologio, Piazza della Libertà 7: wernisaż wystawy i projektu „Thesaurus”. Archiwa pamięci i przyszłości z udziałem Simony Barzaghi, Claudio Cristini, Smirny Kulenović, Ado Hasanović, Gigi Riva, Andrea Valesini, Maurizio Carrara
· piątek, 20 listopada, godz. 18.00, Sala dell’Orologio, Piazza della Libertà 7: projekcja filmu „Dzienniki mojego ojca” w reżyserii Ado Hasanovića.
· wtorek, 24 listopada, godz. 15.00, Akademia Sztuk Pięknych im. G. Carrary: rozmowa ze Smirną Kulenović.
· czwartek, 3 grudnia, godz. 9.30, Spazio ABQ: wystawa końcowa prac uczniów uczestniczących w projekcie szkół.
· sobota, 5 grudnia, godz. 18.00, Sala dell’Orologio, Piazza della Libertà 7: dyskusja pt. „Żyć na granicach. Między antropologią a opowieścią” z udziałem antropologa Marco Aime i pisarki Elviry Mujčić
· niedziela, 6 grudnia, zamknięcie wystawy, Sala dell’Orologio, Piazza della Libertà 7
Dla uczniów szkół średnich II stopnia
· poniedziałek, 16 listopada, godz. 9.00, Auditorium, via Norberto Duzioni 2: projekcja filmu „Chłopiec z Driny” z wprowadzeniem Irvina Mujčića.
· piątek, 20 listopada, godz. 9.30, Spazio ABQ, via G. Quarenghi 33: warsztaty reżyserskie prowadzone przez Ado Hasanovića, podczas których uczestnicy będą tworzyć za pomocą smartfonów krótkie narracje wizualne poświęcone tematyce granic i tożsamości.
· sobota, 21 listopada, godz. 9.00, Auditorium, via Norberto Duzioni 2: projekcja filmu „Dzienniki mojego ojca”.
· poniedziałek, 23 listopada, godz. 9.30, Spazio ABQ, via G. Quarenghi 33: warsztaty prowadzone przez Smirnę Kulenović, poświęcone „uzdrawianiu społecznemu” poprzez sztukę.
· wtorek, 24 listopada, godz. 9.30, Spazio ABQ, via G. Quarenghi 33: warsztaty prowadzone przez Smirnę Kulenović oraz prezentacja prac wykonanych wspólnie z uczniami uczestniczących szkół.
· środa, 25 listopada, godz. 9.00, Auditorium, via Norberto Duzioni 2: wykład „Gdzie trzeba być”. Świadkowie z Bergamo podczas wojny w Bośni i oblężenia Sarajewa – między informacją a pomocą humanitarną – z udziałem Maurizio Carrary (Cesvi), Simony Barzaghi, Gigiego Riva (korespondenta wojennego) i Andrei Valesiniego (dziennikarza).
· 26, 27, 28 listopada oraz 30 listopada, godz. 9.30, Spazio ABQ, via G. Quarenghi 33: warsztaty z udziałem uczestniczących w projekcie szkół średnich z Bergamo, otwarte również dla wycieczek szkolnych i spotkań z publicznością.
· 3 grudnia, godz. 9.30, Spazio ABQ, via G. Quarenghi 33: uroczyste zakończenie; wystawa prac uczniów poświęconych tematyce pamięci, granic i przemiany.
Szkoły i region
Bergamo jest znane w Bośni z działalności wolontariackiej w czasie wojny oraz z zaangażowania w odbudowę dzięki organizacjom Cesvi, Caritas i wielu innym: Thesaurus honoruje tę więź, organizując w mieście szereg wydarzeń i angażując szkoły średnie z Bergamo, pracując nad tematami projektu, aby wspólnie stworzyć nowe okazje do upamiętnienia i dzielenia się doświadczeniami. Współpraca z Muzeum Wschodniej Bośni w Tuzli sprawi, że wystawa zawita do Bośni wiosną 2027 roku.
